Minder gewerkte uren en toch meer productiviteit. Volgens onderzoek van RaboResearch is dat de trend in de Nederlandse economie. Sinds 2024 nam de arbeidsproductiviteit met 4,9 procent toe. En dat terwijl de productiviteitsontwikkeling in de tien jaar daarvoor vrijwel stilstond. Er wordt simpel gezegd meer gedaan in evenveel tijd.

Hoewel: evenveel tijd is niet helemaal het geval. In die periode liep het aantal uren per werkende terug. Hugo Erken, hoofd Nederlandse economie bij RaboReasearch, verklaarde in de PZC: „We proppen meer werk in de tijd die overblijft.”

Minder tijd, evenveel taken
Eerder schreven hij en zijn collega Frank van Es al dat ’een hoger aantal gewerkte uren vaak samen gaat met lagere productiviteit per uur.’ 

Ze leggen uit dat minder werkuren niet altijd leidt tot minder taken en verantwoordelijkheden voor werknemers. Om die taken af te krijgen, kunnen mensen harder of efficiënter gaan werken in de beschikbare uren.

Aan de andere kant kunnen meer gewerkte uren vermoeidheid in de hand spelen. Gedurende de dag bouwt vermoeidheid op en neemt concentratie af, wat de productiviteit in de latere uurtjes drukt.

Lager pitje
De plotselinge groei in productiviteit is waarschijnlijk ook een gevolg van de nieuwe ZZP-regeling die sinds 2025 van kracht is. Doordat de overheid ging handhaven op schijnzelfstandigheid, nam het aantal zelfstandigen af. Daarmee vervielen bijvoorbeeld veel gewerkte uren die aan administratie werden besteed. 

De verwachting is dan ook dat de plotselinge groei tijdelijk is. De verschillende versterkende effecten, zoals de overgang van zelfstandigen naar loondienst, zullen snel stabiliseren.

Door beperkte investeringen en knelpunten – zoals de stikstofproblematiek en de onzekere opbrengst van AI – zal de economische groei vanaf 2027 op een lager pitje staan, voorspellen de onderzoekers.