Vakantie maskeert uitputting
Vorig jaar lag het aantal ziekmeldingen in september volgens ArboNed 72 procent hoger dan in augustus. Die stijging is niet alleen te verklaren door werknemers die na hun vakantie weer met virussen en collega’s in aanraking komen.

Volgens De Haan lopen veel mensen al maanden op hun reserves voordat de vakantie begint. Zolang het lichaam onder spanning staat, blijft de vermoeidheid soms op de achtergrond. Zodra de druk tijdens de vakantie wegvalt, wordt pas duidelijk hoe uitgeput iemand werkelijk is.

Een paar weken vrij kunnen tijdelijk verlichting geven, maar lossen de oorzaak niet op. Wanneer bij terugkeer dezelfde werkdruk, personeelstekorten en achterstanden wachten, kan alsnog uitval volgen. De ziekmelding in september vertelt dan vooral iets over de maanden vóór augustus.

Geen generatieprobleem
Stijgend verzuim wordt regelmatig toegeschreven aan jonge werknemers. Zij zouden minder weerbaar zijn, sneller klagen en zich gemakkelijker ziek melden. Volgens De Haan is die verklaring te eenvoudig.

Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden blijkt dat 21 procent van de werknemers burn-outklachten ervaart. Tien jaar geleden was dat nog 13 procent. De stijging doet zich voor binnen alle leeftijdsgroepen.

Jongere werknemers maken het probleem mogelijk wel eerder zichtbaar. Waar oudere generaties vaker leerden om door te bijten, geven jonge professionals sneller hun grenzen aan. Zij vragen om aanpassingen, melden zich ziek of vertrekken wanneer een werkomgeving hen structureel uitput.

Werkgevers die dat als zwakte afdoen, dreigen juist de werknemers kwijt te raken die zij vanwege de krappe arbeidsmarkt hard nodig hebben.

Begin met een gesprek
De eerste werkweek na de zomer staat vaak direct in het teken van achterstanden en volle agenda’s. Volgens De Haan zouden werkgevers juist dan tijd moeten maken voor een kort gesprek met iedere medewerker.

Daarbij kunnen concrete vragen worden gesteld: is de werkdruk nog realistisch? Waar loopt het werk vast? Zijn roosters en prioriteiten werkbaar? Is iemand voortdurend bereikbaar? En welke taken zouden misschien niet langer op zijn bord moeten liggen?

Zulke gesprekken kunnen ongemakkelijk zijn, maar leveren waardevolle informatie op. Wie signalen van overbelasting blijft negeren, verliest uiteindelijk niet alleen capaciteit, maar ook motivatie en loyaliteit.

De centrale vraag is daarom niet of werknemers tegenwoordig minder aankunnen. Werkgevers moeten zich afvragen of het werk zo is georganiseerd dat mensen het langdurig gezond kunnen volhouden. Anders dreigt septemberverzuim ieder jaar opnieuw de rekening te worden van problemen die al maanden eerder ontstonden.