4 manieren waarop elke cultuur mannen en vrouwen als verschillend beschouwt. ‘Al strijk je het glad met beton, er zullen altijd scheuren ontstaan’
We worden er voortdurend mee om de oren geslagen: er moet totale gelijkheid zijn tussen man en vrouw. Maar de lobby die dat beoogt vecht tegen de bierkaai: elke cultuur heeft altijd min of meer op dezelfde manier het verschil tussen mannen en vrouwen vormgegeven. En wel op déze vier punten. Zou het toch meer zijn dan cultuur alleen?
Er zijn verschillen tussen culturen van nu. Er zijn ook verschillen tussen culturen in verschillende tijden. Maar die culturen hebben ook best wat gemeenschappelijk. Eén van die dingen is: verschillende rollen voor mannen en vrouwen. Dat schrijft M. A. Franklin op zijn blog ‘Foundation Fathers’.
Franklin baseert zich op ‘ladingen aan sociologisch en antropologisch onderzoek’ die Stephen B. Clark in zijn standaardwerk Man and Woman in Christ publiceerde.
Hij noemt vier kernpunten waarin binnen culturen het verschil tussen mannen en vrouwen naar voren komt.
1. Ander werk
Vrijwel in elke cultuur zie je dat er typische mannen- en vrouwentaken zijn. ‘Wat die taken zijn, verschilt. Maar een verschil in taakverdeling is er altijd’.
Ook is er overlap tussen culturen wat voor soort werk naar mannen of vrouwen gaat. ‘De taken die mannen uitvoeren komen met elkaar overeen. En hetzelfde geldt voor vrouwen,’ zegt Franklin.
Zelfs in de huidige cultuur, waarin gelijkheid een doel op zich is geworden, ‘vormen vrouwen nog steeds meer dan toch procent van het verplegend personeel.’
En aan de andere kant zijn mannen vaker te vinden in technische en fysiek zware beroepen.
2. Focus
Daarnaast vertonen culturen vaak overeenkomsten in de verschillende rolverdeling voor mannen en vrouwen. Zo hebben mannen vaker een ‘extern gerichte’ focus en dragen ze primair de verantwoordelijkheid voor de grotere gemeenschap. Vrouwen vormen vaak de spil in huiselijke kring.
Natuurlijk kan dit ‘tussen culturen verschillen, en zelfs tussen generaties binnen dezelfde cultuur,’ erkent hij. ‘Maar de nadruk is altijd aanwezig.’
3. Overgave van de vrouw aan de man
En hoewel het derde punt in de huidige tijd vaak een negatieve klank heeft, staat Franklin stil bij de overgave van de vrouw aan een mannelijk gezinshoofd. Dat is in veel culturen zichtbaar.
Franklin citeert de Amerikaanse antroloog Sherry Ortner: ‘De zoektocht naar een werkelijk egalitaire - laat staan matriarchale - cultuur, is vruchteloos gebleken.’
Met andere woorden: er is geen cultuur bekend waarbij vrouwen dezelfde rol innamen als mannen, of in hiërarchie boven hen stonden.
Franklin: ‘Zelfs binnen culturen waar de man niet zo betrokken is op het familieleven krijgt deze onderdanigheid vaak een symbolische vorm.’
4. Uiterlijke kenmerken
Daarnaast benadrukken culturen de lichamelijke verschillen tussen man en vrouw vaak extra, signaleert Franklin. ‘Mannen en vrouwen kleden zich anders en worden verwacht zich anders te gedragen.’
Hij noemt dat een ‘realiteit’ die altijd terugkomt. ‘Al probeer je de verschillen glad te strijken met beton, er zullen altijd scheuren ontstaan.’
Waar tegenwoordig deze culturele overeenkomsten gebruikt worden als bewijs dat geslachtsverschillen ‘een sociale constructie’ zijn, pleit Franklin ervoor om de verschillen te erkennen.
‘Jongens en meisjes zijn verschillend. Mannen en vrouwen zijn verschillend. Goed ouderschap betekent dat je die verschillen waar passend benadrukt'.
En, stelt Franklin: 'De verschillen zijn gegeven door God. En door algemene genade heeft elke cultuur die herkend. Dus moeten ouders dat ook doen'.
