Veel mensen zien vooral een lage rivier als ze over een brug rijden. Wat zie jij als schipper?
„Dat schepen veel minder geladen zijn. En ook dat de rivier minder leeft. Er is minder spoeling en je ziet de oevers veel verder droogvallen.

Vooral op de Maas en andere rustigere wateren merk je dat. De Maas staat op sommige plekken eigenlijk bijna stil. Het water wordt een beetje een papje en soms kun je het zelfs een beetje ruiken.

Als schipper kijk je dus wel anders naar zo’n lage rivier.”

Wat merk je tijdens een gewone werkdag van de lage waterstanden?
„Bij deze reis moet ik ongeveer honderd kilometer omvaren, omdat het op de route die we normaal zouden nemen te ondiep is. Dat is best een eind. Je verbruikt daardoor natuurlijk ook meer diesel. Gelukkig wordt dat bij deze reis gecompenseerd.

Daarnaast ben je veel vaker met de waterstanden bezig. Je kijkt naar de actuele standen, maar ook naar de voorspellingen. Gaat het regenen? Wat gebeurt er in Zwitserland en in de Alpen?

Je probeert steeds vooruit te kijken. Ook moet je op de hoogte blijven van bijvoorbeeld sluizen die beperkt worden gebruikt of helemaal dichtgaan.”

Wat betekent het lage water voor de hoeveelheid vracht die je kunt meenemen en voor het plannen van een reis
„Dat verschilt per vaargebied. Als je tijdens een reis over een ondiep gedeelte moet, kun je minder diep liggen en dus ook minder lading meenemen.

Daarover heb je meer contact met de bevrachter en opdrachtgever: hoeveel ton kunnen we verantwoord laden? Je wilt natuurlijk ook niet met veel te weinig vracht aankomen.

Ook met je route moet je meer rekening houden. Bij sluizen kunnen bijvoorbeeld langere wachttijden ontstaan. En de grootte en breedte van een schip spelen mee in hoeveel ton je bij een bepaalde diepgang kunt meenemen.

Je ziet nu dat grotere schepen soms met tonnages varen die wij normaal met kleinere schepen meenemen.”

Levert het lage water ook lastige of spannende situaties op tijdens het varen?
„Zeker. Op ondiepe stukken wil je toch zoveel mogelijk vracht meenemen. Tegelijkertijd wordt de beschikbare vaarweg smaller, omdat iedereen het diepste gedeelte van de rivier opzoekt. Dan is het belangrijk dat schippers goed met elkaar communiceren en elkaar de ruimte geven.

Je moet daarnaast een bepaalde verantwoordelijkheid voelen richting de hele binnenvaart. We moeten proberen zoveel mogelijk vracht te blijven vervoeren zolang dat verantwoord kan.

Als we te snel zeggen dat iets niet meer kan, wordt de binnenvaart voor klanten minder betrouwbaar. Uiteindelijk wil je de lading gewoon van A naar B blijven brengen.”

Je bent nog jong en vaart inmiddels zelf in de binnenvaart. Hoe is het om met zulke wisselende omstandigheden en die verantwoordelijkheid om te gaan?
„Van de schippers door wie ik ben opgeleid, kreeg ik mee waar ik aan zou beginnen, maar de omstandigheden zijn op dit moment best extreem.

Je hebt te maken met hogere gasolieprijzen, ontwikkelingen in de handel en daar komt nu het lage water nog bij. Op veel van die dingen heb je zelf helemaal geen invloed.

Zolang het gaat, gaat het. Je moet gewoon je best blijven doen en hopen op regen en wat meer rust in de wereld. Tot nu toe kunnen wij gelukkig nog aan de gang blijven. Ons vaargebied ligt ook niet echt op de Rijn en dat scheelt op dit moment.”

Wat gebeurt er als de waterstand de komende weken nog verder daalt?
„Daar maak ik me wel zorgen over. Niet alleen voor onszelf, maar ook voor de economie. Ook drinkwater wordt bijvoorbeeld schaarser. Het lastige is dat je afhankelijk bent van het weer; je kunt het niet zelf regelen.

Daarnaast komt het vervoer over water qua kosten steeds dichter bij vervoer over de weg te liggen. Dat is gevaarlijk voor onze concurrentiepositie.

Het verschil in capaciteit is nu enorm. Als wij op dit moment de Rijn op zouden varen, zouden we door het lage water omgerekend ongeveer acht vrachtwagens aan lading kunnen meenemen. Normaal gesproken is dat met ons schip een kleine dertig vrachtwagens.

Dan zie je pas echt wat laagwater met de binnenvaart doet.”