Voor het onderzoek namen moeders hun baby op schoot en speelden zij enkele minuten met elkaar. Daarna moesten de moeders plotseling een neutrale gezichtsuitdrukking aannemen en niet meer op hun kind reageren. Vervolgens werd het contact weer hervat.

Deze onderzoeksmethode staat bekend als het still-face-experiment. Baby’s proberen tijdens de stille fase doorgaans opnieuw de aandacht van hun moeder te trekken. Als dat niet lukt, kunnen ze onrustig of verdrietig worden. Zo kunnen wetenschappers onderzoeken hoe moeder en kind samen omgaan met contact, stress en herstel.

Tijdens het experiment werd bij beiden voortdurend de hartslag gemeten. Ook bekeken de onderzoekers nauwkeurig hoe moeder en baby op elkaar reageerden.

Hartritme reageert mee
Tijdens het gezamenlijke spel bleken veranderingen in het hartritme van moeder en baby met elkaar samen te hangen. De reactie van de moeder volgde daarbij ongeveer tien seconden na signalen van haar kind.

Dat betekent niet dat hun harten voortdurend exact even snel klopten. Het gaat erom dat versnellingen en vertragingen in hun hartritme volgens een samenhangend patroon verliepen. De onderzoekers spreken van lichamelijke synchronisatie.

Opvallend genoeg bleef ook bij minder goede gedragsmatige afstemming enige lichamelijke samenhang bestaan. Moeder en baby konden aan de buitenkant dus even minder goed op elkaar reageren, terwijl hun lichamen nog altijd bezig waren zich aan elkaar aan te passen.

Eerste vorm van stressregulatie
Een jonge baby kan spanning nog niet zelfstandig reguleren. Daarbij is de reactie van een ouder belangrijk. Door oogcontact, stemgebruik, aanraking en gezichtsuitdrukkingen helpt een moeder haar kind weer tot rust te komen.

Volgens de onderzoekers laat het gemeten hartritme zien dat deze afstemming niet alleen zichtbaar gedrag is. Ook het autonome zenuwstelsel, dat onder meer de hartslag en stressreacties regelt, doet mee.

Moeders en baby’s die zich tijdens het spelen beter op elkaar afstemden, rapporteerden daarnaast minder problemen in hun onderlinge binding. Het onderzoek bewijst niet dat de lichamelijke synchronisatie zelf een betere hechting veroorzaakt. Wel past de uitkomst bij de gedachte dat oplettend en gevoelig reageren belangrijk is voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind.

Verbonden vanaf het begin
Het onderzoek werd uitgevoerd onder psychisch gezonde moeders en hun baby’s. Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe de patronen eruitzien bij gezinnen waarin bijvoorbeeld sprake is van depressie, langdurige stress of problemen met de hechting.

Toch maken de resultaten iets bijzonders zichtbaar: lang voordat een kind kan praten, vindt er al een intensieve wisselwerking plaats. Een blik, beweging of geluid van de baby roept niet alleen een zichtbare reactie bij de moeder op. Zelfs haar hart reageert mee.