Wie de Durupınarformatie vanuit de lucht bekijkt, begrijpt onmiddellijk waarom de plek tot de verbeelding spreekt. Midden in het bergachtige landschap van Oost-Turkije tekent zich een langwerpige vorm met spitse uiteinden af. Het geheel doet onmiskenbaar aan een schip denken.

De formatie werd in 1959 op luchtfoto’s opgemerkt door de Turkse legerkapitein İlhan Durupınar en kreeg later zijn naam. Sindsdien duikt de plek geregeld op in theorieën over de ark van Noach.

Toestemming van Turkse overheid
Dit jaar is een nieuw en aanzienlijk uitgebreider onderzoeksproject begonnen. Onder leiding van archeoloog Cenker Atila van de Sivas Cumhuriyet University werken ongeveer twintig wetenschappers en studenten uit vijf landen aan onderzoek van de formatie. 

Het project heeft officiële toestemming van verschillende Turkse overheidsinstanties. Het veldwerk loopt van eind juni tot 11 september.

Rechte hoeken onder de grond
Onderzoekers maken onder meer gedetailleerde 2D- en 3D-modellen en gebruiken grondradar om onder het oppervlak te kijken. Op interessante plaatsen worden vervolgens bodem- en kernmonsters genomen.

Eind augustus maakte de universiteit de eerste bevindingen bekend. Volgens de onderzoekers zijn onder de grond vormen zichtbaar met opvallend rechte randen die elkaar onder rechte hoeken kruisen.

Ook zouden verschillende holtes zijn waargenomen. De universiteit stelt dat die structuren nader onderzoek verdienen. Ze zouden kunnen passen bij ruimten binnen een schip. 

Geologische processen
Dit betekent nog niet dat onder de Turkse aarde inderdaad de ark ligt. Een radarbeeld toont verschillen in materiaal of structuur onder het oppervlak. Daaruit is niet zonder meer af te leiden waardoor die verschillen zijn ontstaan. 

Ook natuurlijke geologische processen kunnen rechte of hoekige patronen veroorzaken.

Al eerder afgeschreven
Sterker nog: de Durupınarformatie heeft onder geologen juist een stevige geschiedenis van scepsis.

Geoloog Lorence Collins en David Fasold – die de plek aanvankelijk zelf als mogelijke ark onder de aandacht had gebracht – publiceerden in 1996 een onderzoek waarin zij concludeerden dat het om een natuurlijke geologische structuur gaat.

Vermeende metalen onderdelen bleken volgens hun onderzoek natuurlijke concentraties van mineralen te zijn en materiaal dat voor versteend hout was aangezien, bleek gesteente.

Geen leeg vel papier
Ook latere geologische verklaringen verbinden de bijzondere vorm aan plooiing van gesteente, erosie en aardverschuivingen. 

Zelfs de website van het huidige onderzoeksproject verzamelt naast argumenten vóór de ark-theorie verschillende publicaties die de formatie juist als natuurlijk verschijnsel verklaren.

De nieuwe onderzoekers beginnen dus bepaald niet met een leeg vel papier.

En de Bijbel?
Daar komt nog iets bij. In Genesis staat niet dat de ark op de top van de huidige berg Ararat terechtkwam. Genesis 8:4 spreekt over „de bergen van Ararath”: een aanduiding van een gebied, niet noodzakelijk van één specifieke bergtop.

De Durupınarformatie ligt wel in die bredere streek, waardoor de locatie voor onderzoekers en arkzoekers interessant blijft.

De lengte speelt daarbij eveneens een rol. De formatie is ongeveer 157 meter lang. Voorstanders wijzen erop dat dit dicht bij sommige berekeningen van de driehonderd ellen ligt die Genesis 6 voor de ark noemt. Welke moderne lengte bij een Bijbelse el hoort, is echter niet exact vast te stellen.

Eerst de monsters
De spannendste fase moet daarom nog beginnen. De komende winter worden bodem- en kernmonsters in laboratoria onderzocht. Daarbij kan bijvoorbeeld duidelijker worden uit welke materialen de formatie bestaat en hoe zij is ontstaan.

De onderzoekers willen hun eerste onderzoeksjaar vervolgens documenteren en de resultaten in 2027 wetenschappelijk presenteren.

De opvallende radarbeelden zijn zeker reden om verder te kijken. Maar de kans dat de ark van Noach écht gevonden zal worden, lijkt klein. Turkije vaart er in elk geval wel bij: het zal weer de nodige toeristen opleveren.