Onze tijd heeft een goed kompas nodig. Wie een blik richting Den Haag slaat – al dan niet rond Prinsjesdag – beseft dat de politiek leeft bij eigen waarheden en de waan van de dag. 

Vaak is het onder christenen niet veel beter. De werkelijkheid van een oorspronkelijk goede schepping is bijvoorbeeld een privé geloof geworden. „Het is maar hoe jij de Bijbel leest.”

Eeuwenlang geloof in Gods betrouwbaar spreken is in dit tijdsgewricht vervangen door leven bij eigen waarheden. Wat echt ‘voelt’, wordt daarmee ook als ‘waar’ behandeld. Tot in de onderwijsmethodes toe.

Maar gevoelens veranderen, als ze niet verankerd zijn in iets objectiefs. Morgen of volgend jaar kunnen ze weer anders zijn. Ze zijn dus geen goed kompas.

Geloven in het noorden
Een kompas dient om de juiste richting te vinden. Een kompas gaat uit van objectieve waarheid buiten ons, waarop je kunt koersen, onafhankelijk van de winden en zeestromingen van onze tijd.

Wie een kompas gebruikt, gelooft in het bestaan van een magnetisch noorden. Dat blijft altijd. Je kunt erop koersen. Geen storm of menselijke mening die dat verandert. 

Koersen op de kerk der eeuwen
Christenen hebben een kompas voor dit leven, dat helpt om te koersen op Gods waarheid. Dat zijn de gelovigen die ons zijn voorgegaan, de kerkgeschiedenis.

Een kompas is slechts een middel om de richting te vinden. Het koerst op de waarheid van het magnetisch Noorden.

Soms is het niet goed afgesteld en moeten we het beter afstellen. Niettemin helpt de Kerk van alle tijden ons om te koersen volgens Gods waarheid. Die verandert evenmin. 

De belijdenis van de Kerk en de toepassing ervan in de kerkgeschiedenis zijn een ethisch en theologisch kompas. Het is niet de waarheid zelf, maar ze getuigt ervan.

Scheppingsorde als maatstaf
God openbaart zich in de scheppingsorde en in de Bijbel. Dat is de waarheid waarop we koersen. Of iets goed is of verkeerd, bepalen we niet zelf. Gods Woord in schepping en Schrift is daarvoor de maatstaf.

De Bijbel leert dit reeds, onder andere in Psalm 19 en de eerste hoofdstukken van de Romeinenbrief. Kerkvaders en latere theologen beaamden het.

Ook Calvijns Institutie, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en het vragenboekje van Hellenbroek getuigen ervan. 

Natuur en Schriftuur
Volgens de Nederlandse Geloofsbelijdenis spreekt God tot ons door de schepping en onderhouding van de wereld. Wij zouden dat de ‘scheppingsorde’ of ‘natuurlijke werkelijkheid‘ noemen.

De natuur maakt bijvoorbeeld duidelijk dat het onverstandig is om van een hoog dak af te springen.

Vervolgens openbaart God ook door de heilige Schrift ‘meer in het bijzonder‘.

Dat betekent dat de Bijbel nader uitlegt hoe de Heere het in de schepping bedoeld heeft, ‘zoveel als ons van node is in dit leven, tot Zijn eer en de zaligheid der Zijnen‘.

Geen excuus
Ondanks de vloek over de schepping helpt de Schrift om Gods bedoeling duidelijk te houden.

Ook opent het Evangelie de weg tot verzoening met God. Zoals artikel 6 het uitdrukt: ‘We geloven dat deze Heilige Schrift de wil Gods volkomenlijk vervat, en dat al hetgeen de mens schuldig is te geloven om zalig te worden, daarin genoegzaam geleerd wordt’.

Eigen gevoel als hindernis
Ons eigen gevoelen kan een hindernis zijn, maar de kerk benadrukt – gegrond op Gods Woord – dat dit geen geldig excuus is. 

Weliswaar hebben mensen van nature een verduisterd verstand en hun gevallen natuur wil zijn eigen zin doen. Maar ten diepste kunnen we allemaal weten hoe het hoort. Want we hebben Gods stem in de natuur. Die strekt zich uit tot ons geweten.

Het geweten heeft een essentiële ingeschapen kennis van goed en kwaad behouden. 

Dag aan dag
De Nederlandse Geloofsbelijdenis bedoelt dus niet zozeer te zeggen dat we kunnen weten dat God bestaat. Nee, de Kerk gaat een stap verder en stelt dat Hij niet alleen bestaat, maar ook betrouwbaar tot ons spreekt. 

We zijn verantwoording schuldig aan onze Maker. Hij onderhoudt ons leven 'dag aan dag'. Dat vraagt om schuldbelijdenis, bekering, dankbaarheid en om leven naar Zijn bedoeling.