Een man die binnen de rooms-katholieke kerk was gedoopt, wilde de kerk verlaten en verzocht het bisdom Gent niet alleen om uitgeschreven te worden als kerklid, maar ook om het verwijderen van al zijn gegevens uit de registers en archieven van de kerk.

Het bisdom wilde daar niet in meegaan. In het doopregister werd aangetekend dat de man de kerk had verlaten. Ook werd de oorspronkelijke inschrijving doorgestreept. Maar zijn naam en de gegevens over zijn doop bleven leesbaar. Daar nam de man geen genoegen mee.

Privacywaakhond: gegevens moeten weg
Hij stapte naar de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Die stelde hem in december 2023 in het gelijk en beval het bisdom de persoonsgegevens daadwerkelijk te wissen.

De kerk voerde aan dat zij een gerechtvaardigd belang heeft om vast te leggen wie gedoopt is. Binnen de rooms-katholieke leer kan iemand maar één keer worden gedoopt. Een register voorkomt dat hetzelfde sacrament opnieuw wordt toegediend.

De Belgische privacywaakhond erkende dat dit een gerechtvaardigd belang is, maar vond ook dat dit niet zwaar genoeg woog om iemands gegevens levenslang te bewaren. Het bisdom ging tegen die beslissing in beroep.

Europese rechters aan zet
Het Brusselse Hof van Beroep besloot de kwestie voor te leggen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dat Hof behandelde de zaak op 30 juni van dit jaar.

Begin september mengde ook de Commissie van Bisschoppenconferenties van de Europese Unie (COMECE) zich in het debat. De organisatie publiceerde een juridisch standpunt over de zaak en waarschuwt voor te vergaande inmenging van Europese privacywetgeving in kerkelijke registers.

Volgens de bisschoppen is een doopregister geen gewone ledenadministratie, maar te vergelijken is met een archief. Wie afstand neemt van het geloof, kan zijn verhouding tot de kerk veranderen, maar niet het historische feit van zijn of haar doop.

Ook voor protestantse kerken
Ook protestantse kerken houden ledenregisters, doopboeken en archieven bij waarin kerkelijke gebeurtenissen worden vastgelegd. Daarin staan bijvoorbeeld gegevens over doop, belijdenis, huwelijk, lidmaatschap en vertrek.

Een uitspraak van het Europees Hof over de verhouding tussen privacyrecht en kerkelijke registratie kan daarom ook voor andere reformatorische kerken in Europa relevant worden.