Vorige week zondag stemde de Britse Green Party op een ledenconferentie over de motie om zionisme racistisch te verklaren. Met 1022 stemmen voor en 813 tegen was de overwinning niet zo groot als sommige partijleden hoopten, maar werd de motie wel aangenomen. Daarmee wordt ‘zionisme behandeld als elke andere vorm van racisme.’

Het besluit vormt een fundamentele verschuiving in de identiteit van de partij. De Green Party focust zich van oudsher op klimaatthema’s, maar volgens critici richt de partij zich steeds meer op links-populistische en activistische thema’s.

Israël ontzegde partijleider Zack Polanski de toegang tot het land nadat de motie was aangenomen. Volgens de regering was de motie een “duidelijke antisemitische tekst” en was er sprake van een “vlek op de geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk.”

Polanski, die zelf Joods is, onthield zich van stemming. Wel uitte hij van tevoren kritiek op enkele formuleringen in de motie.

Eenstaatoplossing
Kieran Andrieu, een Palestijns partijlid, stelde dat „zionisme een materiële, politieke stroming is. Het gaat niet over religie, Joodse individuen of cultuur.” Daarom kan de motie volgens hem niet antisemitisch zijn.

Binnen de partij bleef de gebruikte definitie van zionisme niet vrij van kritiek. Zionisme volgens de motie is „een politieke ideologie” die leidt tot de „uitsluiting en/of overheersing van niet-Joodse mensen.” Het wordt gezien als de oorzaak van ontmenselijking en onderdrukking van de Palestijnse bevolking.

Ook zegt de motie een oplossing te steunen met één enkele democratische Palestijnse staat.

Zionisme 
Daarom gaven meerdere Joodse partijleden, waaronder Zack Polanski, aan moeite te hebben met de formulering.

Elise Benjamin, oprichter van ‘Jewish Greens’ zei op SkyNews „zich niet langer veilig te voelen.” Een ander Joods lid zegde zijn lidmaatschap op.

De gehanteerde definitie is afkomstig van de opstellers van de motie, ‘Greens for Palestine’. De groep zegt hierin onderzoek van mensenrechtenorganisaties en internationale wetgeving te volgen.

In 1975 werd inderdaad een VN-resolutie aangenomen waarin zionisme als racisme werd bestempeld. In 1991 werd die resolutie echter met een grote meerderheid (111 lidstaten voor, 25 tegen, 13 geen stem) weer herroepen.

Bij de grondleggers van zionisme, zoals Nathan Birnbaum in 1890 en Theodor Herzl in 1896, is echter geen spoor te bekennen van een oproep tot onderdrukking of discriminatie van de Arabische bevolking van Palestina. De politieke stroming ontstond uit de noodzaak van een veilige plek voor Joodse gemeenschappen, die in Europa nog altijd bedreigd werden door pogroms.

Zionisme is volgens verschillende Joodse organisaties dan ook juist anti-racistisch: „het is het creëren van een toevluchtsoord voor Joden in hun historische thuisland, na millennia van vervolging daarbuiten.”

Verklaring kerken
In een gemeenschappelijke verklaring liet een groep kerkleiders weten dat ze zich „gedwongen” voelden om te reageren.

„Dit besluit staat in een breder, zorgwekkend patroon in de maatschappij,” stellen de ondertekenaars, waaronder enkele bisschoppen en predikanten van de Kerk van Engeland. Dat patroon draagt bij aan de „kwetsbaarheid en marginalisatie van Joden.”

Ze signaleren verschillende ontwikkelingen, zoals de veelvuldige beschuldiging van genocide, de bagatellisering van de Hamas-aanvallen en regelmatige pro-Palestinademonstraties in de nabijheid van synagogen.

Daarom veroordelen ze de motie van de Green Party als „antisemitisch in formulering en intentie.” Zionisme is niet inherent racistisch, maar „voor de meeste Joodse mensen het eeuwenoude verlangen naar veiligheid, zelfbeschikking en een thuis.”

„De ontwikkelingen laten een hellend vlak zien,” besluit de verklaring. „Het Joodse trauma wordt buitengesloten en een sterke Joodse identiteit wordt verdacht gemaakt.”