Kerkgeschiedenis beleeft nieuwe populariteit dankzij TikTok. Laat het onderwijs volgen
Is kerkgeschiedenis niet achterhaald? Boeit het jongeren nog wel in deze ontwortelde en vluchtige wereld, gedomineerd door een beeldcultuur met Insta, shorts en TikTok? Volgens een onderzoeker beleeft het een herleving. Laten we daarop meeliften. Want we moeten de stenen laten spreken, zei ds. P. Plaatsman in 1973. Charles Spurgeon legde uit wat die stenen te vertellen hebben en wat we daarvan kunnen leren.
Is kerkgeschiedenis stoffig? In dat beeld lijkt verandering te komen. Een jaar geleden was er op AVROTROS een podcast met de titel ‘De comeback van de christen.’ Een onderzoeker verklaarde daarin: ‘Kerkgeschiedenis, orthodoxie en traditionele rituelen zijn populair op platforms als TikTok en Instagram. Het 'stoffige' imago verdwijnt. De belangstelling voor historische structuren, theologie en kloosterordes als tegenwicht voor de vluchtige, digitale wereld groeit’
Kerkgeschiedenis op school
Dat is goed nieuws. Wat is het mooi als de (kerk)geschiedenis doorgegeven mag worden aan volgende generaties, juist in onze vluchtige tijd, waarin door velen alleen maar vooruit wordt gezien en de oren worden gespitst als het over het ‘nieuws’ gaat.
Wat kunnen leerkrachten en docenten blij van worden van die geboeide en gespannen gezichten van leerlingen en studenten je als je een verhaal vertelt.
De kunst van het vertellen is al een eeuwenoude traditie. Voordat er iets op schrift stond, waren er de overleveringen. Binnen gezinnen, families en volkeren werd de eigen geschiedenis eeuwenlang doorgegeven door het vertellen van verhalen: de ‘oral history’.
Muf en droog? Die kijk op kerkgeschiedenis is niet Bijbels
Vaak wordt geschiedenis, en zeker kerkgeschiedenis, gezien als muf en droog. Als een verzameling feiten die al lang voorbij zijn.
Deze kijk op de geschiedenis is niet juist en ziet voorbij aan Gods opdracht die we in Jozua 4:24 lezen. ‘Laat de stenen spreken’, zo noemde de Gereformeerd Vrijgemaakte ds. P. Plaatsman zijn preek bij zijn afscheid in 1973 van Rotterdam-IJsselmonde.
Vanuit Jozua 4:24 wees hij op het belang van gedenkstenen, de monumenten op de weg tussen twee paradijzen. ‘Opdat alle volken der aarde de hand des HEEREN kennen zouden, dat zij sterk is.’
Wiens taak is het?
Dus: Gods daden doorvertellen aan de komende geslachten. ‘De vraag dringt zich op wie dan die stenen moet laten spreken? Is dat een taak van de ouders, de kerk of de school?
Er zijn verschillende mogelijkheden. Natuurlijk is het van het grootste belang dat kinderen van jongs af aan bekend worden gemaakt met de daden die de Heere in de loop der eeuwen heeft gedaan.
Ook de kerk kan een belangrijke rol spelen in de overdracht van de schat der eeuwen. De jeugdvereniging of club, de zondagsschool en zeker ook catechisatie zijn geschikt om kinderen en jongeren jaloers te maken op, en te vertellen over wat christenen hebben moeten doormaken in de loop der eeuwen en hoe de Heere zorgde.
De school kan een belangrijke rol kan vervullen in het doorgeven van Gods wonderen en daden. Zij bereiken de juiste doelgroep, want kinderen houden van een verhaal, een vertelling met een boodschap. Bijvoorbeeld hoe Augustinus door de Heere werd gevonden toen hij in de tuin van Milaan hoorde: ‘Neem en lees’?
Of hoe Polycarpus op hoge leeftijd getuigde: „86 jaar heb ik mijn Koning gediend, zal ik Hem dan nu verloochenen?”’
Oproep en opdracht
‘Daarom de oproep aan het onderwijs om een plekje in te ruimen in de weekplanning. Al is het een kwartier per week, of tijdens de weekopening of - sluiting.
Dat zij de stenen laten spreken. Het is van groot belang dat kinderen weten wat er is gebeurd in de laatste tweeduizend jaar in de kerkgeschiedenis. Dan wordt de zin uit het Apostolicum werkelijkheid: ‘Ik geloof in een heilige, algemene christelijke kerk, de gemeenschap der heiligen.’
Het is een extra kans om goed van de Heere te spreken. Zoals tijdens de christenvervolgingen in de eerste eeuwen de standvastigheid van de ter dood veroordeelde christenen grote indruk naliet en tot jaloersheid verwekte, zo kan het nu nog.
We hebben de opdracht: ‘Laat de stenen spreken.’
De wereld kent ook zijn gedenkstenen en vertelt er overluid over op allerlei manieren. Dan is het des te belangrijker dat christenen de handen ineen slaan en kinderen en jongeren vertellen waarom er nog een Kerk is: omdat de Koning van die Kerk heeft beloofd dat ‘de poorten der hel Zijn gemeente niet zullen overweldigen.’
‘Maar kunnen de stenen roepen? Zekerlijk zouden zij kunnen, indien Hij, die de mond van de stomme opent, hen hun stem deed verheffen.
Voorzeker, indien zij konden spreken, zij zouden veel te verhalen hebben, tot roem van Hem, die hen schiep door het woord van Zijn macht; zij zouden de wijsheid en macht verheffen van hun Maker, die hen tot aanzien riep. Zullen wij dan niet getuigen van Hem, die ons wederom geboren deed worden, en uit stenen Abraham kinderen verwekte?
De oude rotsen zouden kunnen getuigen van verwarring en orde, van de daden Gods in de verschillende tijdperken van het scheppingsdrama; en kunnen wij niet vertellen van Gods wonderen en grote daden in de tijden van ouds, en al wat Hij gedaan heeft voor Zijn kerk?
Indien de stenen konden spreken, zouden zij verhalen van Hem, die ze uit de aarde heeft gegraven en geschikt gemaakt voor de opbouw des tempels. En kunnen wij niet verhalen van die Heerlijke, die onze harten sloeg met de hamer des woords, opdat Hij door ons Zijn tempel opbouwen zou?
Konden de stenen roepen, zij zouden hun Bouwheer prijzen, die hen bewerkte en vervormde naar de beeltenis van de stenen van een paleis. En zullen wij niet onze Bouwheer roemen, die ons een plaats heeft aangewezen in de tempel van de levende God?
Konden de stenen spreken, zij zouden een lange, lange geschiedenis van de herinnering te vertellen hebben; want menigmaal is er een grote steen opgericht tot een gedenkteken voor de Heere: en wij ook kunnen getuigen van Eben-Haëzers, stenen van de hulp, zuilen van de herinnering.
