Uit de meest recente PISA-resultaten bleek dat schoolprestaties onder jongeren opnieuw lager zijn dan het jaar ervoor. Hoewel de coronapandemie waarschijnlijk van grote invloed is geweest op het functioneren van jongeren, werd de dalende trend al voor 2020 ingezet. 

Vaak wordt daarbij gewezen naar het toegenomen telefoongebruik. Inderdaad komt in onderzoeken vaak naar voren dat essentiële vaardigheden zoals focus en nieuwsgierigheid, daardoor negatief beïnvloed worden.

De roep om beperking van telefoons voor jongeren wordt dan ook steeds luider. Steeds meer scholen voeren bijvoorbeeld een schermvrij-beleid in. Maar werkt dat eigenlijk wel?

Schoolprestaties
Onderzoekers van de New York University brachten vorige week een onderzoek uit waarin ze een zeven experimenten met telefoonvrije scholen bespreken. 

Jonathan Haidt, de auteur van het bekende boek Generatie Angststoornis, is één van de onderzoekers. Volgens hem zijn er al na de eerste maanden een positief effect van een verbod zichtbaar zijn. 

Flinke voorsprong
Uit één van de studies die de onderzoekers bespreken blijkt dat een telefoonverbod op Amerikaans voortgezet onderwijs een positief effect had op bijvoorbeeld wiskundevaardigheden van studenten. De toename kon vergeleken worden met een voorsprong van één tot twee maanden ten opzichte van kinderen op scholen waar wel telefoons zijn toegestaan.

Nog beter lijkt het te werken als telefoons niet alleen in de klas, maar in de hele school verboden worden. Dat blijkt uit een Braziliaanse studie. Na het verbod zagen onderzoekers dat resultaten met een sprong toenamen. De voorsprong liep op tot wel eenvijfde schooljaar. 

Niet alleen cijfers
Een telefoonverbod heeft ook op andere manieren een positief effect. Zo blijkt uit een studie uit Noorwegen dat meisjes op scholen met een telefoonverbod minder vaak psychologische hulp vragen en dat het pestgedrag vermindert. Ook zien schoolbibliotheken vaak een toename in uitgeleende boeken.

Het sociale klimaat verbetert ook. Voor wie niet van kabaal houdt, heeft het ook een nadeel: volgens de onderzoekers van New York University geven leerkrachten vaak aan dat ze veel meer lawaai horen na een telefoonverbod op school. Dat komt doordat leerlingen meer sociale interactie hebben in het echte leven. 

Juist méér pestgedrag
De uitkomsten zijn niet eenduidig. Zo laat een onderzoek van Universiteit Gent zien dat een telefoonverbod op school juist een toename in onrust en online pestgedrag onder jongeren is.

Dat kan volgens de onderzoekers van de New York University te maken hebben met het feit dat jongeren en leerkrachten moeten wennen aan de nieuwe situatie.