Dat jonge vrouwen religieuzer zijn dan jonge mannen gold onder godsdienstwetenschappers lange tijd bijna als een wet. In Finland, een sterk geseculariseerd land, lijkt dat beeld te kantelen.

In 2024 zei 18 procent van de Finse mannen tussen 18 en 29 jaar te geloven. Onder vrouwen van dezelfde leeftijd was dat 11 procent.

Andersom zei 38 procent van de jonge vrouwen helemaal niet in God te geloven, tegenover 31 procent van de mannen.

Fins onderzoek
Onder oudere generaties bestaat nog het vertrouwde patroon dat vrouwen religieuzer zijn dan mannen. Onder de jongste generatie lijkt er dus iets te verschuiven.

Onderzoekers Kati Tervo-Niemelä en Pietari Hannikainen wilden weten waarom. Voor een dit voorjaar gepubliceerd, wetenschappelijk beoordeeld onderzoek spraken zij uitgebreid met dertig jonge Finse mannen die zich aangetrokken voelen tot het christendom.

Kwantitatief onderzoek
Dat aantal is te klein om te zeggen dat hun antwoorden gelden voor álle jonge Finse mannen. Daarom voerden ze naast dit kwalitatieve onderzoek ook een kwantitatief onderzoek uit onder een veel grotere groep. 

De gesprekken waren bedoeld om te begrijpen wat er achter de cijfers van het kwantitatieve onderzoek zat.

Verklaringen
In de gesprekken kwam geen eenduidige verklaring naar voren. De mannen noemden behoefte aan gemeenschap en zingeving, soms na een persoonlijke crisis. 

Ook onzekerheid over de toekomst, maatschappelijke verdeeldheid, vragen rond mannelijkheid en een verlangen naar morele duidelijkheid speelden een rol.

Het christendom als tegencultuur
Een opvallende uitkomst is dat veel geïnterviewden het christendom zien als een tegencultuur. Zeventien van de dertig mannen benoemden dat aspect. 

Zij ervaren de samenleving om hen heen als individualistisch, materialistisch en relativistisch.

Het christendom biedt zet daar volgens hen iets tegenover: vaste overtuigingen, verantwoordelijkheid en het besef dat het leven niet alleen om jezelf draait.

Daar zit een opmerkelijke omkering in. Voor eerdere generaties was afscheidnemen van de kerk een vorm van rebellie tegen de wereld van hun ouders.

Voor jongeren die zijn opgegroeid in een grotendeels seculiere omgeving is juist geloven de afwijkende keuze. Wat vroeger ouderwets was, is nu weer nieuw.

Mannelijkheid vormgeven
Ook het onderwerp mannelijkheid kwam opvallend vaak terug. De jonge mannen benoemden enerzijds de schadelijke vormen van machogedrag in de samenleving en anderzijds de onduidelijkheid over wat van mannen verwacht mag worden.

Binnen christelijke gemeenten ontmoetten ze voorbeeldfiguren: oudere mannen, predikanten en leeftijdgenoten die verantwoordelijkheid dragen, dienen, voor anderen zorgen en tegelijkertijd ergens voor durven staan.

Ook via YouTube
Opmerkelijk is de rol van sociale media. Kennelijk draagt die niet alleen bij aan secularisatie, want twaalf van de  geïnterviewden noemden internet en sociale media als belangrijke factor in hun ontdekking van het christendom. 

Via YouTube, podcasts, online preken en christelijke influencers kwamen zij in aanraking met het gedachtegoed en zagen ze jonge mannen die openlijk uitkwamen voor het christen-zijn. Sommigen kwamen ook via internet bij een kerk terecht.

Van 36 naar 67 procent
Deze interviews zijn incidenten, maar ook het bredere onderzoek, waaraan 130.000 jongeren deelnamen, laat een trend zien die hierop aansluit.

In 2019 geloofde slechts 36 procent van de Finse jongeren dat er een God is. Zes jaar later, in 2025, was dat bijna verdubbeld: 67 procent.

Tegelijk blijft het land als geheel sterk geseculariseerd. Van een massale terugkeer naar de kerk is geen sprake.