Bouwman-van Dam werd gegrepen door de uitwerking die vasten kan hebben, toen ze merkte dat iemand in haar omgeving sterk veranderde na een periode van vasten.

Iemand die nogal ongemanierd en arrogant overkwam, kwam „in vuur en vlam te staan" en nederig werd. Bouwman-van Dam besloot het voorbeeld te volgen en zich regelmatig te onthouden van voedsel.

Ook bij haar bracht het een verandering teweeg, vertelde ze in een interview over haar onderzoek in TUA Connect. „Ik kende dit niet. Ik moest aanvankelijk lachen om het idee, want ik ben dol op eten.” 

Edwards en vasten
Deze ervaring bracht haar ertoe om te gaan onderzoeken hoe de bekende Amerikaanse opwekkingsprediker Jonathan Edwards (1703-1758) over vasten dacht. Daarbij keek ze vooral naar Edwards visie op de relatie tussen vasten en godsdienstige opwekkingen. 

Edwards hield tijdens de Great Awakening (1740-1742) zijn bekende preek ‘Zondaren in de hand van een toornend God’, een preek die veel mensen stilzette. 

Versleten planken
Op 26 juni 2026 promoveerde Bouwman-van Dam aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) op het proefschrift ‘Fast fort he Pouring out of the Spirit: fasting and revival in the life and thought of Jonathan Edwards.

De conclusie volgens Bouwman-van Dam: een christen kan eigenlijk niet zonder vasten. „Zelf vastte Edwards wekelijks, vaak een dag per week. Altijd in combinatie met gebed.

Volgens één van zijn biografen bad hij zo veel dat de planken waarop hij knielde versleten raakten en gaten vertoonden.” 

Stompjes
Volgens de onderzoeker leerde Edwards dat vasten, beoefend in ware nederigheid, bijzondere zegeningen met zich meebrengt.

Dat zou vooral gelden voor mensen die geroepen zijn om geestelijk leiding te geven. „Edwards stelde zelfs dat het verwaarlozen van vasten predikanten geestelijk verzwakt. Het maakt hun handen tot stompjes.

Bovendien spoorde Edwards predikanten aan om óók hun gemeente op te roepen tot vasten. Predikanten zouden samen moeten vasten om elkaar hierin te versterken.” 

Opwekking
Bouwman-van Dam geeft aan dat er volgens Edwards een duidelijke relatie is tussen vasten en persoonlijke en kerkelijke opwekking. „Hij legde een expliciet verband tussen vasten en opwekking. Hij leerde dat opwekking gewoonlijk wordt gezocht en in stand gehouden door vasten en gebed.

Vasten kan individuen en de kerk buitengewone hoeveelheden van Gods hulp bezorgen.”

‘Gereformeerd’ versus ‘rooms’
Volgens de onderzoeker is er een onderscheid tussen ‘gereformeerd’ en ‘rooms’ vasten. „Puriteins vasten was vrijwillig en gericht op het aanbidden van de Heere, op bekering en het zoeken van Gods hulp."

‘Rooms’ vasten was daarentegen plichtmatig en werd vaak gereduceerd tot het alleen maar houden van bepaalde regels. „Een puritein vast niet om zijn redding te verdienen. Vasten werd gedaan om dichter bij God te komen in allerlei omstandigheden, zeker ook in moeilijke omstandigheden.

De ‘roomse’ visie op vasten was vaak verbonden met angst voor God en gebaseerd op menselijke regels, zoals het eten van vis op vrijdag.

Edwards noemde hypocriet,  farizeïsch en zelfs ‘heidens’.”