In juni werden bijna 30.000 vergunningen voor nieuwbouwwoningen geregistreerd. Dat is ongeveer vier keer zoveel als in een gemiddelde maand. Ook het aantal dagelijkse aanvragen voor een aansluiting op het stroomnet lag ongeveer tien keer hoger dan normaal.

De plotselinge haast had alles te maken met 1 juli. Sinds die datum kunnen ook nieuwe woningen in gebieden met een vol elektriciteitsnet op een wachtlijst terechtkomen. Een aansluiting is niet langer vanzelfsprekend.

Snel een adres regelen
Volgens de regels mag een woning pas als vergund worden geregistreerd nadat daadwerkelijk een vergunning is verleend.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek vermoedt dat sommige gemeenten een andere werkwijze hebben gebruikt. Mogelijk zijn woningen alvast in de administratie gezet terwijl de vergunningprocedure formeel nog niet was afgerond.

Het CBS publiceert de cijfers over juni en juli daarom voorlopig niet. Het ministerie van Binnenlandse Zaken onderzoekt wat er is gebeurd en hoe betrouwbaar de registraties zijn.

Nood maakt regels niet waardeloos
Het maakt duidelijk dat de druk op gemeenten groot is. Nederland kampt met een groot woningtekort. Ook binnen de gereformeerde gezindte ondervinden jonge stellen daarvan de gevolgen. 

Een huwelijk uitstellen omdat er geen woning beschikbaar is, wordt steeds minder uitzonderlijk. Gezinnen die groter willen wonen, lopen tegen dezelfde schaarste aan.

Maar een goede bedoeling maakt een onjuiste administratie nog niet juist.

Misschien daadwerkelijk sneller gewerkt
OVerigens hoeven de extra registraties niet onjuist te zijn. Gemeenten en projectontwikkelaars hebben procedures in de aanloop naar 1 juli ook daadwerkelijk versneld. 

In april en mei was de stijging al zichtbaar. Gemeenten verleenden toen vergunningen voor respectievelijk 8.500 en 10.800 nieuwbouwwoningen. Het gemiddelde over de afgelopen vier jaar lag op ongeveer 7.100 woningen per maand.

Eind mei waren er al ongeveer 234.000 woningen die wel waren vergund, maar nog niet gebouwd.

Woning op papier biedt geen onderdak
Ook een tijdige aanvraag garandeert geen stroomaansluiting. Netbeheerders beoordelen de dossiers nog en kunnen onvolledige aanvragen afwijzen.

Vanaf 1 oktober kunnen gemeenten eerder in het bouwproces netcapaciteit aanvragen voor projecten die binnen tien jaar worden opgeleverd. Daarvoor is niet langer vooraf een officieel adres nodig. Dat moet een nieuwe administratieve wedloop voorkomen.

Voor jonge stellen en gezinnen telt uiteindelijk niet hoeveel woningen een gemeente in een systeem heeft ingevoerd. De werkelijke vraag is hoeveel voordeuren er bijkomen.