Jongeren trekken? Doe dan als kerk geen concessies aan de moderne cultuur
Wie jongeren bij de kerk wil houden, moet de boodschap aanpassen aan hun leefwereld. Toch? Het klinkt logisch, maar ontwikkelingen in Spanje wijzen mogelijk in een andere richting. Juist een kerk die duidelijk durft te zijn kan jongeren aanspreken.
Wie jonge mensen wil bereiken, krijgt al snel het advies: maak de diensten toegankelijker, wees voorzichtig met stellige uitspraken en leg bij gevoelige onderwerpen vooral niet te veel nadruk op wat niet mag.
Anders zou je jongeren alleen van je vervreemden. Maar is dat werkelijk zo?
Daisy Mae Inglese stelt op het platform Restoring the West dat de ontwikkelingen binnen de rooms-katholieke Kerk in Spanje het tegenovergestelde laten zien. Spanje seculariseerde in korte tijd sterk, maar onder jongeren lijkt iets te veranderen.
Opmerkelijke cijfers
Volgens het Spaanse jongerenonderzoek van Fundación SM rekende in 2020 nog 31,6 procent van de 15- tot 29-jarigen zich tot de rooms-katholieke Kerk. In 2025 zou dat zijn gestegen tot 45 procent.
Ook het belang dat jongeren aan godsdienst hechten, nam toe. In 2016 zei 16 procent dat religie een belangrijke plaats in het leven innam. In 2025 was dat 38,4 procent.
Andere Spaanse onderzoeken komen lager uit. Het officiële Spaanse onderzoeksbureau CIS schatte het aandeel rooms-katholieke jongeren in 2025 bijvoorbeeld op ongeveer 28 procent.
Desondanks signaleren verschillende onderzoeken dat de jarenlange daling onder jongeren op zijn minst lijkt af te remmen.
Geen slap aftreksel
Nu komt het interessante. Volgens Inglese zoeken jongeren niet naar een kerk die zo veel mogelijk op de moderne cultuur lijkt.
Die cultuur kennen ze. Daarin moeten zij zelf bepalen wie ze zijn, wat waarheid is en welke betekenis hun leven heeft. Vrijwel iedere morele grens is bespreekbaar geworden.
Op het eerste gezicht biedt dat veel vrijheid. Maar het legt ook een zware verantwoordelijkheid bij hen. Want als er geen vaste waarheid bestaat, moet ieder mens zijn eigen identiteit en levensdoel bepalen.
Uitgesproken, duidelijke opvattingen kunnen voor jongeren in zo'n cultuur juist aantrekkelijk zijn. Inglese stelt dat „jongeren het veel beter kunnen verdragen dat ze worden uitgedaagd, dan dat een kerk onzeker is over zijn eigen overtuigingen."
Geen bewijs, wel een les
Al gaat dit om een beweging in de rooms-katholieke kerk, toch kunnen ook reformatorische kerken er een les uit leren. Angst om jongeren voor het hoofd te stoten, kan ertoe leiden dat er een neiging ontstaat om zaken af te zwakken.
Begrippen die op weerstand stuiten, worden dan vermeden. Ethische grenzen voorzichtiger geformuleerd. Maar het resultaat kan precies het omgekeerde zijn van wat men beoogt. Want jongeren zoeken duidelijkheid. Een helder geluid.
