De Rechtbank Noord-Nederland heeft de besluiten over achttien monomestvergisters in de gemeenten Ooststellingwerf en Meppel vernietigd.

Zestien installaties zouden worden gebouwd bij melkveehouders in Ooststellingwerf, twee andere bij boeren in Meppel.

Uitspraak van de rechtbank
De gemeenten waren ervan uitgegaan dat voor de installaties geen aparte natuurvergunning nodig was. Uit eerder onderzoek zou blijken dat de vergisters geen grote gevolgen hebben voor nabijgelegen Natura 2000-gebieden.

Stichting Natuurbeschermingswacht bestreed die conclusie en kreeg van de rechtbank gelijk.

Flach hekelt besluit
De uitstoot van een onderhoudsbusje dat ontbrak in de meting, trok op sociale media de meeste aandacht.

SGP-Kamerlid André Flach noemt de uitkomst 'ongelooflijk'. „Vergunningen vernietigd omdat de uitstoot van de bus van de monteur niet is meegenomen”, schrijft hij op X. Volgens hem is het resultaat dat de beoogde vermindering van methaan en ammoniak voorlopig niet wordt bereikt.

„Weg met stikstofbeleid waarin geen ruimte is voor gezond boerenverstand,” aldus Flach.

Onvoldoende onderbouw
De uitspraak gaat wel over meer dan alleen de monteur die af en toe langskomt. 

Volgens de rechtbank zijn niet alle verkeersbewegingen voor onderhoud en eventuele mestaanvoer meegenomen.

Ook zou de uitstoot van de noodfakkel zijn onderschat. Zo’n fakkel verbrandt overtollig gas wanneer dat niet op de normale manier kan worden verwerkt.

Daarnaast is onvoldoende gekeken naar mogelijke emissies via het overdrukventiel en naar de gezamenlijke gevolgen van verschillende uitstootbronnen.

De rechter vindt daarom onvoldoende onderbouwd dat schadelijke gevolgen voor Natura 2000-gebieden zijn uitgesloten. Zolang die zekerheid ontbreekt, kan ook niet zonder meer worden aangenomen dat geen natuurvergunning nodig is.

Minder methaan en ammoniak
De betrokken boeren en gemeenten wezen erop dat monomestvergisting juist milieuwinst kan opleveren. Bij deze techniek wordt verse mest in een afgesloten installatie vergist. Het methaan dat anders uit de mest zou ontsnappen, wordt opgevangen en gebruikt voor de productie van biogas of groen gas.

Ook de uitstoot van ammoniak uit de stal kan afnemen. De onafhankelijke Stichting Advisering Bestuursrechtspraak bevestigde volgens de rechtbank dat de vergisters per saldo gunstig kunnen uitpakken voor de natuur.

Toch mocht die winst juridisch niet worden gebruikt om vooraf te bepalen dat geen natuurvergunning nodig is. De positieve effecten mogen pas worden meegewogen in een uitgebreidere passende beoordeling, wanneer blijkt dat zo’n vergunning inderdaad vereist is.

Geen definitief besluit
De rechtbank heeft niet bepaald dat de mestvergisters er definitief niet mogen komen. De gemeenten moeten de gevolgen voor de natuur opnieuw onderzoeken en daarna nieuwe besluiten nemen.