Ds. G.J. Capellen: „Preken kunnen als een vulkanische kracht de kerk van binnenuit afbreken"

Interview 24 augustus 2026 5 minuten Wim de Jongste
Ds. Capellen
Persoonlijk archief

Emerituspredikant ds. G.J. Capellen (CGK) schreef onlangs in Om Sions Wil een stevig artikel over afnemend gezag van Gods Woord, juist ook ook in de gereformeerde gezindte. Wat bedoelde hij daarmee? Een gesprek. „Preken moeten geen aai over de bol zijn."

Ds. Capellen ziet afnemend gezag in de samenleving. Het is te zien aan bijvoorbeeld het rellen tegen de politie en bekogelen van ambulancepersoneel. ten diepste gaat daaronder het verwerpen van God als hoogste Wetgever onder schuil, schrijft hij. 

Maar volgens hem houdt de afname van gezag niet op bij de deuren van de kerk. Ook daar taant gezag van Gods Woord.

 U schrijft dat dat Gods Woord ook onder kerkmensen aan gezag heeft ingeboet. Hoe ziet u dat?
„Kerkgangers bepalen steeds vaker op basis van hun eigen gevoel of op basis van maatschappelijke trends hun ethische standpunten over bijvoorbeeld relaties, seksualiteit en huwelijk."

„Het volgen van onlinekerkdiensten vormen een trend die na de coronapandemie goed merkbaar is"

Ze zijn beïnvloed door de tijdgeest, stelt u. Waaruit blijkt dat?
„Onder andere in kerkshopgedrag. Diensten moeten aansluiten bij persoonlijke behoeften. Ook het volgen van onlinekerkdiensten vormen een trend die na de coronapandemie goed merkbaar is.

In kerkdiensten wordt her en der steeds vaker de nadruk gelegd op emotie, visuele prikkels en populaire muziekstijlen. Diepgravende preken over zonde en genade gaan dan ontbreken."

‘Weten predikanten nog wel wat het is om de mond van de Heere te zijn?’ zegt u. Taant het besef daarvan? Waaraan merkt u dat?  
„Op de kansel dient een predikant als ambassadeur van God te zeggen wat de Heere hem in Zijn Woord voorhoudt en opdraagt.

Dat is voor mij persoonlijke een worsteling. Naarmate ik ouder word zelfs een toenemende worsteling om als geroepen dienaar het Evangelie zó te verkondigen, zoals de Heere het van mij vraagt.

„We zijn geneigd onze eigen gedachten naar voren te brengen. Of om onze systemen als raster over de tekst te leggen"

Het gaat niet om mijn ‘inzichten’, maar om het met kracht geladen Woord te prediken. Het gaat om het gelovig naspreken van wat de Heere zegt.

Dat lijkt eenvoudig, maar het vraagt veel gebed om stap voor stap door de Heere geleid te worden. We zijn namelijk geneigd onze eigen gedachten naar voren te brengen. Of om onze systemen als raster over de tekst te leggen. Geen wonder dat preken dan voorspelbaar worden.

Laten we de tekst uitluisteren en bidden: ‘Spreek want Uw knecht hoort’. En dat horen is meer dan woorden op je af laten komen. Het is het Woord in alle opzichten ernstig nemen als het Woord van de sprekende God. Zó worden preken geboren."

U stelt dat het niet goed is als predikanten met eigen verhalen komen. Bent u dan tegen het vertellen van anekdotes op de preekstoel?
„Voorbeelden gebruiken in de preek is goed, mits ze niet afleiden van de kern van de prediking.

Er mag best bij de voorbereiding van de preek gezocht worden naar een passend en pakkend beeld. De grote prediker Spurgeon deed dat ook.

En wat nog meer zegt: de Heere Jezus Zelf gebruikte talloze voorbeelden en gelijkenissen.

Het gaat erom dat niet de prediker maar Christus de Gekruisigde centraal staat."

„Er gaat een sterke verleiding van die hoer uit. Daarom worden we opgeroepen om Babylon te verlaten"

U noemde dat er preken zijn ‘met een knieval voor de Babelcultuur’. Wat bedoelt u daar mee?
„De toren van Babel is een teken van trotse zelfverheffing en van opstand. Die onbeteugelde trotsheid moet in de prediking aan de kaak worden gesteld. Prediking mag geen aai over de bol zijn. De zonden moeten benoemd worden. 

In het boek Openbaring is sprake van Babylon. Daarmee wordt de antichristelijke wereldmachten bedoeld. Satan wordt er afgodisch vereerd. Er gaat een sterke verleiding van die hoer uit. Daarom worden we opgeroepen om Babylon te verlaten.

Dat wil zeggen: we mogen geen compromis sluiten met de geest van Babylon. Zeg maar: de verworden cultuur."

U gebruikte de uitdrukking dat preken ‘een vulkanische kracht kunnen zijn die ondergronds de kerk afbreekt’. Wat bedoelt u daarmee?
„Preken die aanzetten tot polarisatie of die moderne, progressieve opvattingen subtiel proberen te introduceren.

Zoals vulkanische activiteit ondergronds gangen wegbrandt en de bodem onstabiel maakt, zo tasten dit soort preken de basis van de gemeenschap aan zonder dat het aan de buitenkant meteen merkbaar is. Maar zo wordt er twijfel gezaaid. Dan smelten liefde en vrede weg."

Uitgelicht

Nieuw binnen

Deze week populair

Best Gelezen Kerk
Best Gelezen Opvoeding